DE EERSTE PIONIERS DIE MET GLAS WERKTEN

Glasscherven kunnen gemeen scherp zijn, en dat is precies de eigenschap waarin mensen als eerste geïnteresseerd waren.

De glazen bijl die u hier ziet is gemaakt in het 4e tot 3e millennium voor onze jaartelling, en is dus meer dan 5000 jaar oud. Er zijn echter veel oudere messen van glas gevonden. De oudste bewerkte glasstukken zover bekend komen uit Kariandusi (Kenya), en stammen uit ongeveer 700,000 voor onze jaartelling!

Glasdolken, glazen pijlpunten en messen zijn de eerste voorbeelden van menselijk gebruik van glas, maar dat glas was niet volledig door mensen gemaakt. Deze gereedschappen werden gevormd uit stukken obsidiaan, een in de natuur voorkomend, veelal zwart glas dat vaak ontstaat als bijproduct van vulkanische activiteit. Obsidiaan is erg hard en bros. Dat maakt het moeilijk om te bewerken. Echter, met wat oefening is het mogelijk om kleine scherfjes eraf te tikken, en zo de vorm van een snijgereedschap te krijgen. De randen van een dergelijk mes zijn extreem scherp en van nature goed schoon te houden. Dit verklaart niet alleen het vroege gebruik van obsidiaan voor snijgereedschap, maar het verklaart ook waarom tot in de jaren1980 voor bepaalde operaties dit materiaal gebruikt werd door chirurgen.

De glazen bijl die je hier ziet is gevonden in de regio van Vicenza (Conte Giulio da Schio, Italy. Foto Katinka Waelbers), ongeveer 30 km gelegen van Venetië. In Neolithische tijden (dus voor de bronstijd), was er een levendige handel in obsidiaan rondom de Middellandse zee. Dit maakt de rol van Italië in de internationale glas-geschiedenis zelfs langer dan velen van ons zich realiseren!

Hieronder twee video's: de ene laat zien hoe je van obsidiaan een prehistorisch mes kunt maken en de andere vertelt over verschillende soorten obsidiaan. Kleuren en andere eigenschappen zijn natuurlijk erg afhankelijk van de stoffen die van nature in de bodem voorkomen op moment dat de vulkaan actief werd (dan wel een andere bron van extreme hitte zoals blikseminslag of meteorietinslag).

Lees meer over de geschiedenis van het glas:

Mesopotamië - EgypteVroege Romeinen -  Romeinen en glasblazenMiddeleeuwenAndere culturen - Industriële revolutie