Glas uit de natuur: top 3
Glas wordt doorgaans door mensen gemaakt: een mix van zand, soda, kalium, kalk en metaaloxiden wordt verhit tot hoge temperaturen, en voilà - glas. Maar wist je dat glas ook in de natuur voorkomt? Dit natuurlijke glas heeft, verrassend genoeg, vaak flink wat voordelen ten opzichte van het traditionele, door mensen gemaakte glas. Het is fascinerender, sterker en scherper dan het glas dat wij produceren. Benieuwd? Ontdek hier onze top 3 van natuurlijk glas.

3. Bergkristal
Nummer 3: Bergkristal
Het zal geen grote verrassing zijn, maar op nummer drie staat bergkristal. Bergkristal – siliciumdioxide – komt wereldwijd voor en is overal verkrijgbaar. Je vindt het als kraaltjes, kristallen om als decoratie neer te zetten, of als halfedelstenen die vaak door kinderen worden verzameld. De aardkorst bestaat voor meer dan een kwart uit silicium, dat gemakkelijk reageert met zuurstof. Het is dus allesbehalve zeldzaam. Tot zover niets bijzonders.
Waarom staat bergkristal dan toch in de top 3 van glasvormen in de natuur? Voor het antwoord moeten we even naar het British Museum in Londen, waar een bijzondere schedel van bergkristal te bewonderen is. Deze schedel is lange tijd gehuld geweest in mysterie. Men dacht dat hij door de Azteken of Maya’s was gemaakt, en niemand begreep hoe deze oude beschavingen zulke complexe objecten konden vervaardigen. De schedel zou ook magische krachten bezitten, en sommige mensen geloofden zelfs dat hij door aliens gemaakt was.
Jarenlang hebben deze schedels tot Indiana Jones-achtige verhalen geleid. Maar helaas, de romantiek werd in de jaren zestig doorbroken. Onderzoek toonde aan dat voor de tanden van een van de schedels een gereedschap zoals een hangmotor of een dremel is gebruikt. In de jaren negentig en begin deze eeuw bevestigde microscopisch onderzoek dat ook de andere schedels vervalsingen zijn. Jammer, maar het blijft een fascinerend verhaal en een intrigerend object.
De beroemde kristallen schedel uit het British Museum London, Bron: wikipedia

2. Obsidiaan en Tektiet
Met zoveel zand, kalk en potas (resten van verbrande planten of algen) in de natuur, is het geen verrassing dat zelfs de natuur soms glas produceert. Bij een vulkaanuitbarsting (obsidiaan) of een meteorietinslag (tektiet) komt zoveel hitte vrij dat materialen volledig smelten. Wanneer deze vervolgens afkoelen, ontstaan zwarte, groene of soms zelfs paarsachtige brokken glas, vaak vlijmscherp. Dit natuurlijke glas was het eerste glas dat door mensen werd gebruikt.
De glazen bijl die u hier ziet, dateert uit het 4e tot 3e millennium voor onze jaartelling, wat betekent dat hij meer dan 5000 jaar oud is. Toch zijn er nog veel oudere gebruiksvoorwerpen van glas ontdekt. De oudst bekende bewerkte glasstukken komen uit Kariandusi in Kenia en zijn ongeveer 700.000 jaar oud! Wilt u meer weten? Lees dan deze blog.
Obsidiaanmessen werden duizenden jaren lang door mensen gebruikt vanwege hun uitzonderlijke scherpte en hygiënische eigenschappen. Ze dienden voor het slachten van dieren, het bewerken van vlees en leer, maar ook voor chirurgische ingrepen. Wist u dat obsidiaanmessen zelfs tot in de jaren 1980 werden gebruikt voor specifieke operaties? En verrassend genoeg zijn ze nog steeds verkrijgbaar voor onderzoek en diergeneeskundige toepassingen.
De glazen bijl die je hier ziet is gevonden in de regio van Vicenza (Conte Giulio da Schio, Italy. Foto Katinka Waelbers), ongeveer 30 km gelegen van Venetië.

1. De glasspons
De nummer één in natuurlijk glas is zonder twijfel de glasspons. Deze fascinerende en prachtige diepzeedieren leven in de oceanen en variëren in grootte van klein tot meterslang. Sommige exemplaren leven zelfs duizenden jaren; er is een levende glasspons ontdekt van maar liefst 11.000 jaar oud! Glassponzen creëren de meest wonderlijke natuurlijke kunstwerken. Toch horen ze thuis in de zee en niet in je kast, dus bewonder ze daar waar ze thuishoren.
In de zee spelen ze een belangrijke rol door onderdak te bieden aan talloze andere levende wezens. Voor mensen zijn ze echter meer dan alleen een natuurwonder; ze zijn een bron van inspiratie. Het glas van de glasspons is namelijk het sterkste glas dat er bestaat, sterker dan wat wij met onze eigen handen kunnen maken. Dit komt niet alleen door de unieke samenstelling, maar vooral door de ingenieuze structuur. Wetenschappers en technici leren van deze natuurlijke meesterwerken om oplossingen te ontwikkelen voor een duurzame toekomst.
Hier zie je een foto van het glazen skelet van een glasspons. De foto is genomen in Nationaal museum van Praag. Dit bijzonder mooie museum staat bekend om haar geweldige natuurhistorische tentoonstellingen.
Glaskunst en natuur
Bij Glass & Art verkopen we geen glas uit de natuur, maar we maken wel mooie glaskunst met natuur. Wilt u daarover meer weten? Lees dan de volgende blog.
Als toegift hieronder nog een heel technisch, maar erg interessant filmpje over natuurlijk glas.